Güneş enerjisi XXL

Teknolojik gelişmeler, devlet düzenlemeleri ve teşviklerle birleşerek büyük ölçekli güneş enerjisi üretimine yönelik yeni bir ilgi dalgasını tetiklemiştir. İspanya ve Amerika Birleşik Devletleri, devasa güneş enerjisi santralleri inşa ederek yoğunlaştırılmış güneş enerjisi (CSP) alanındaki gelişmelere öncülük eden iki ülkedir.

ABD'de CSP santralleri 1980'lerden beri faaliyettedir, ancak yeni hükümet düzenlemeleri 2006 yılında yeni bir yatırım dalgasını tetiklemiş ve şu anda düzinelerce proje yürütülmektedir. Bu arada, İspanyol hükümeti, besleme tarifeleri yoluyla güneş enerjisine yönelik devasa yatırımları tetiklemiş ve CSP santrallerini kârlı bir iş haline getirmiştir.

Konsantre güneş enerjisinin (CSP) faydaları

Güneş ışınımından doğrudan elektrik üreten fotovoltaik (PV) teknolojisine kıyasla, CSP teknolojisi güneş ışınımını yoğunlaştırmak için büyük güneş takip aynaları kullanır; bu ışınım daha sonra bir ısı transfer ortamı tarafından emilir ve bu ortam da termal enerjiyi aktararak buhar üretir. Buhar türbinleri bir elektrik jeneratörüne güç sağlayarak elektrik üretir. Bu ilkelere dayalı olarak, farklı CSP teknolojileri bulunmaktadır – örneğin, parabolik oluk ve güneş kulesi sistemleri (bkz. bilgi kutusu).

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Yenilenebilir Enerji Birimi'nde kıdemli analist olan Cédric Philibert, “CSP teknolojisi, güneş ışınlarını yoğunlaştırabildiğiniz için, yılın büyük bir bölümünde güneşli ve açık gökyüzü olan bölgelerde kurulduğunda PV'den daha ucuzdur” diyor. PV güneş enerjisinin kilovat saat başına maliyeti yaklaşık 25 euro sent iken, CSP'den elde edilen güneş enerjisinin maliyeti, konuma bağlı olarak kilovat saat başına 13 ila 20 euro sent arasındadır, diyor.

Termal aşama sayesinde, CSP santralleri garantili bir kapasiteye sahip olabilir. “Isıyı depolamak, elektriği depolamaktan çok daha ucuzdur,” diye açıklıyor Philibert. “Isıyı elektriğe dönüştürmeden önce depolamak daha iyidir.”

CSP için uygun alanlar

CSP santralleri, uzun süreli bulutlu günlerde bile çalışabilmelerini sağlamak için, çok az ek maliyetle fosil yakıt kullanan yedekleme sistemleriyle donatılabilir.

CSP santralleri genellikle yaz aylarında en yüksek yükün yaşandığı ve elektriğin çoğunlukla ısıtma değil, iklimlendirme için ihtiyaç duyulduğu bölgelerde inşa edilir. Bu yerlerde mevcut güneş ışınımı, en yüksek taleple aynı zamana denk gelir.

Bu tür bir bölge, İspanya'nın güneyinde, Seville'nin yaklaşık 32 kilometre batısında bulunan Sanlúcar la Mayor'dur. Orada Abengoa Solar şirketi, Solúcar Platformu'nu inşa etmektedir. 2013 yılında komple tamamlandığında, platform 800 hektarlık bir alanı kaplayacaktır. Toplam 300 megavat kapasiteli 10 güneş enerjisi santraline sahip olacak ve bu, 153.000 haneye enerji sağlarken yıllık 185.000 ton karbondioksit emisyonunu önlemeye yetecek bir miktardır. Kapasitenin yüzde 99'undan fazlası CSP teknolojileri kullanılarak üretilecektir.

Alfa Laval tarafından donatılmış

Alfa Laval, şu ana kadar üç Solnova santraline plaka ısı eşanjörleri tedarik etmiştir. Her bir Solnova tesisi, iki adet T20 ünitesi ve bir adet M6 ünitesi kullanıyor. Alfa Laval T20'ler türbinin bileşenlerini soğutmak için kullanılırken, Alfa Laval M6 modeli ise ısı geri kazanımlı buhar jeneratörünün tahliye soğutucusudur. Abengoa Solar'dan Ana Cabañas Burgos, “Teknik ve ekonomik açıdan değerlendirildiğinde, Alfa Laval ısı eşanjörlerini genel olarak en iyi seçenek olarak gördük,” diyor. “Geçmişte başka türdeki tesislerde de bunları kullandık ve tatmin edici sonuçlar aldık.”

IEA'dan Philibert, dünyada pek çok bölgenin CSP teknolojisi için uygun olduğunu söylüyor. İspanya'nın güneyi ve ABD'nin güneybatı eyaletlerinin yanı sıra, CSP tesisleri Meksika, Avustralya, Afrika'nın kuzey ve güneyindeki ülkeler ile Orta Doğu'dan Orta Asya ve Çin'e uzanan kuşağında yer alan tüm ülkelerde etkili olacaktır.